दलित चेतनेची व्याख्या वर्ण व्यवस्थेच्या खालच्या स्तरातील सामाजिक अत्याचारित लोकांना त्यांच्या दडपलेल्या स्थितीबद्दल आणि राजकीय, शैक्षणिक इत्यादींसह समाजाच्या विविध क्षेत्रांमध्ये त्यांचे दयनीय प्रतिनिधित्व याबद्दल जागरूक करण्याचा प्रयत्न म्हणून केली जाऊ शकते.