पौगंडावस्थेमध्ये अधिक जटिल विचार प्रक्रिया (ज्याला औपचारिक तार्किक ऑपरेशन्स देखील म्हणतात) विकासाची सुरुवात होते. या वेळी अमूर्त विचार त्यांच्या स्वत: च्या नवीन कल्पना किंवा प्रश्न तयार करण्याची क्षमता समाविष्ट असू शकते. यात अनेक दृष्टिकोनांचा विचार करण्याची आणि कल्पना किंवा मतांची तुलना किंवा वादविवाद करण्याची क्षमता देखील समाविष्ट असू शकते.