विवाहाच्या नैतिक, धार्मिक, पारंपरिक, आधुनिक कल्पना निरनिराळ्या असल्या, तरी कायद्याने तो 'पुरुष' व 'महिला' यांच्यातील करार आहे. राज्यघटनेच्या कलम २१ (१) अंतर्गत व १९४८च्या आंतरराष्ट्रीय मानवी हक्क जाहीरनाम्याने, प्रत्येक सज्ञान व्यक्तीला विवाहाचा अधिकार दिला आहे.