परिकल्पना तयार करणे आणि मूल्यमापन करण्याची प्रक्रिया ज्याचा उद्देश व्हेरिएबल्समधील संबंध प्रकट करणे आणि तपासाधीन घटनेची समज प्रदान करणे आहे. मानसशास्त्रात, यात सामान्यतः प्रायोगिक चाचणी समाविष्ट असते आणि ती वैज्ञानिक पद्धतीचे रूप घेते.