शाश्वत विकास म्हणजे काय?
शाश्वत विकास म्हणजे भविष्यातील पिढ्यांच्या स्वतःच्या गरजा पूर्ण करण्याच्या क्षमतेशी तडजोड न करता वर्तमान गरजा पूर्ण करणारा विकास. शाश्वत विकास हा लोकांसाठी संसाधने संपल्याशिवाय संसाधने वापरण्याचा मार्ग आहे. याचा अर्थ पर्यावरणाची हानी न करता किंवा प्रभावित न करता विकास करणे.

भविष्यातील पिढ्यांसाठी पर्यावरणाच्या गुणवत्तेशी तडजोड न करता देशाच्या आर्थिक विकासाचा दृष्टीकोन म्हणून शाश्वत विकासाची व्याख्या केली जाऊ शकते. आर्थिक विकासाच्या नावाखाली, पर्यावरणाच्या हानीची किंमत जमिनीचा ऱ्हास, मातीची धूप, वायू आणि जल प्रदूषण, जंगलतोड इ.च्या रूपात दिली जाते. हे नुकसान वस्तू आणि सेवांच्या अधिक दर्जेदार उत्पादनाच्या फायद्यांपेक्षा जास्त असू शकते.

शाश्वत विकास उद्दिष्टे:
पर्यावरणीय समस्या कमी करणाऱ्या विकासाचा प्रचार करणे.
भावी पिढ्यांसाठी पर्यावरणाच्या गुणवत्तेशी तडजोड न करता सध्याच्या पिढीच्या गरजा पूर्ण करणे.

शाश्वत विकास साधणे :
खालील मुद्द्यांचे पालन केल्यास शाश्वत विकास साधता येईल.

मानवी क्रियाकलापांवर मर्यादा घालून हे साध्य केले जाऊ शकते.
तंत्रज्ञानाचा विकास इनपुट प्रभावी असावा आणि इनपुटचा वापर न करता.
उपभोगाचा दर मोक्षाच्या दरापेक्षा जास्त नसावा.
नूतनीकरणीय संसाधनांसाठी, वापराचा दर नूतनीकरणक्षम पर्यायांच्या उत्पादनाच्या दरापेक्षा जास्त नसावा.
सर्व प्रकारचे प्रदूषण कमी केले पाहिजे.
नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा समंजस वापर करून हे साध्य करता येते.

शाश्वत विकासाची उदाहरणे :
पवन ऊर्जा
सौर उर्जा
पीक रोटेशन
शाश्वत बांधकाम
कार्यक्षम पाणी फिक्स्चर
हिरवीगार जागा
शाश्वत वनीकरण